De Tomaat: een korte geschiedenis van de wettelijke status van de tomaat

by Déjà Vu

Door: Willem Groeneweg

Misschien komt het volgende als een verrassing, maar de tomaat is geen groente, het is een echte zomervrucht. Waar dit gegeven nu vooral als leuk borrelfeitje dient, heeft de botanische androgyne status van de tomaat in het verleden het nodige stof doen opwaaien.

Dit had ermee te maken dat er in 1883 een nieuwe tol-akte werd doorgevoerd in de VS. Hierin werd bepaald dat er tol zou worden geheven op de import en export van groenten, maar niet op vruchten. Toen belastinginner E.L. Hedden in 1886 plichtsgetrouw zijn dagelijkse ronde deed en tol probeerde te innen op een lading tomaten, kwam dit hem op een storm van protest te staan. De importeurs van de tomaten, de familie Nix, beargumenteerden dat de tomaat uit een bloem groeit en daardoor technisch gezien helemaal geen groente, maar een vrucht is. Als bewijs voerde de Nix-familie de definities van ‘fruit’ en ‘groente’ in drie gerespecteerde woordenboeken aan. Hedden beargumenteerde vanuit zijn boerenverstand dat de tomaat gewoon een groente was en inde de belasting alsnog, waarna de Nix-familie verbolgen de zaak voor het hooggerechtshof van de Verenigde Staten daagde, waar ze in 1893 verscheen.

Als kroongetuigen riep de Nix-familie twee veteranen op in de groente- en fruitverkoop. Deze zwoeren plechtig dat op de datum van de uitvaardiging van de tol-akte, 3 Maart 1883, de definitie die groente- en fruitverkopers in de dagelijkse praktijk hanteerden met betrekking tot ‘groente’ en ‘fruit’ precies gelijk was aan de woordenboekdefinitie. Als Webster’s dus zegt dat een tomaat een vrucht is, dan behandelde de groente en fruitindustrie ze ook als een vrucht. De verdediging reageerde door te stellen dat botanische formaliteiten en woordenboekdefinities helemaal niet bepaalden hoe men in de fruit- en groentehandel een product categoriseerde, waarna als bewijs de woordenboekdefinities van ‘erwt’, ‘komkommer’ en ‘kalebas’ werden opgelezen. Botanisch gezien vruchten, maar in de praktijk toch duidelijk allemaal als groente behandeld. De aanklager reageerde met ‘aardappel’, ‘knolraap’, ‘bloemkool’ en ‘wortel’. Hierna was het tijd voor de rechters om in beraad te gaan.

Uiteindelijk gaf rechter Gray het oordeel dat ‘fruit’ en ‘groente’ hun gewone betekenis moesten krijgen, namelijk degene die het volk er al eeuwen aan geeft. Die kunnen we onder andere afleiden uit het culinaire gebruik van het product, en een tomaat wordt net als aardappels en wortels veelal als of bij het hoofdgerecht opgediend, en doorgaans niet als toetje, zoals andere fruitsoorten. Om die reden is een tomaat dus gewoon een groente, oordeelt rechter Gray, en moet de familie Nix haar belasting over de lading betalen. De griffier noteerde dat deze zaak vergelijkbaar was met een eerdere zaak waarin een poging stukliep bonen als zaden te classificeren en zo onder de tol uit te komen. De tomaat zal gedoemd zijn gevangen te blijven in de rol die wij haar als maatschappij hebben opgelegd.

Een mens is in feite weinig meer dan een tomaat.

– Arnon Grunberg

You may also like

Leave a Comment